Tunajenga msingi wa kidijitali wa Kiswahili
Maabara ya Utafiti ya Kamusi ni asasi isiyo ya kiserikali, yenye makao Dar es Salaam, Tanzania, inayojishughulisha na utafiti wa lugha ya Kiswahili na uhifadhi wa kidijitali — ikilenga hasa kuhakikisha bilioni moja ya wazungumzaji wa Kiswahili watakaokuja warithi lugha inayofanya kazi kikamilifu katika nafasi za kidijitali, katika maandishi yake yote mawili.
Kiswahili kamili kidijitali
Kiswahili kinazungumzwa na zaidi ya watu milioni 200 na ni lugha rasmi au ya taifa katika Afrika Mashariki na kwingineko. Hata hivyo, zana nyingi zinazowezesha lugha kutumika mtandaoni — vikagua-tahajia, wahariri, viwango, utafutaji, njia za kuingiza maandishi — ama hazipo, hazijakamilika, au zimejengwa kama nyongeza juu ya mifumo inayotanguliza Kiingereza. Tunaamini lugha inayozungumzwa kwa wingi namna hii inastahili bora zaidi, na tunaijenga.
Jinsi tunavyofanya kazi
Utafiti kwanza
Kila zana huanza na utafiti wa kiisimu — wa sarufi na tahajia ya Kiswahili Sanifu, na wa mila za kihistoria za Kiajemi cha Kiswahili — kabla ya mstari wowote wa msimbo wa uzalishaji kuandikwa.
Maandishi mawili, kiwango kimoja
Hatuchukulii Kiajemi kama kipengele kidogo kilichoongezwa juu ya programu za maandishi ya Kilatini. Zana zetu zimeundwa ili Kiajemi na Kiswahili cha Kilatini yawe na hadhi sawa, yanayoungwa mkono sawa.
Wazi kwa asili
Utafiti, zana na hifadhidata zetu hutolewa kama chanzo huria chini ya shirika la @kamusi-org kwenye GitHub, ili taasisi na watafiti wengine waweze kujenga juu ya kazi yetu badala ya kuanzia sifuri.
Maandishi si tanbihi, ni lugha ya kwanza
Kwa karne nyingi kabla ya ukoloni wa Ulaya, Kiswahili kiliandikwa hasa kwa Kiajemi — maandishi ya Kiarabu yaliyorekebishwa, yaliyotumika katika Pwani ya Waswahili kwa mashairi, mawasiliano, elimu ya Kiislamu na biashara. Tahajia ya Kilatini, iliyosanifishwa chini ya utawala wa kikoloni katika karne ya ishirini, ilizidi kutawala — na Kiajemi kikaondolewa taratibu shuleni, serikalini na hatimaye mtandaoni. Tunaamini mustakabali kamili wa kidijitali wa Kiswahili lazima ujumuishe maandishi yaliyokibeba kwa muda mrefu zaidi wa historia yake ya maandishi.
Makao Dar es Salaam, tunashirikiana na yeyote, popote
Makao yetu makuu ni Kibada, Kigamboni, Dar es Salaam, Tanzania — ingawa timu inafanya kazi kwa mtandao na tunashirikiana na watafiti, taasisi na wajitolea popote walipo.